Rouw op de werkvloer: hoe je als werkgever het verschil maakt
Het overlijden van een dierbare is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen die een medewerker kan meemaken. Rouw verloopt vaak grillig en onvoorspelbaar, en toch is het vaak zo geregeld dat medewerkers binnen enkele dagen volledig op de werkvloer worden verwacht.
Dat is niet zonder risico. We weten dat het doormaken van een life event – zoals rouw, maar ook het krijgen van een kindje, het hebben van financiële problemen of het verlenen van mantelzorg – een belangrijke voorspeller is voor verzuim. Wat iemand meemaakt in het privéleven, werkt vaak door in het werk. Juist nu het verzuim in veel sectoren oploopt is het belangrijk om als werkgever goed te weten hoe hiermee om te gaan.
Onze eigen collega Ingrid Kouwenberg maakte rouw mee na het overlijden van haar vader.
“Ik werkte tot op de dag van het overlijden, maar achteraf was dat eigenlijk te zwaar. Je wilt die knop omzetten en doorgaan, maar je merkt dat je eigenlijk tegen jezelf in bescherming genomen moet worden om echt rust te pakken.”
Wat Ingrid ondervond, kwam ook duidelijk terug in het onderzoek dat we een jaar lang samen met KPMG deden naar life events, in opdracht van het O&O fonds NWb voor de netwerkbedrijven. Medewerkers in focusgroepen gaven aan dat rouw onvoorspelbaar verloopt: het overkomt je, in plaats van dat je het kunt plannen. En juist middenin een rouwperiode ben je niet altijd in staat om zelf de juiste grenzen te stellen – laat staan om dat richting een leidinggevende uit te spreken. Zo kwam rouw bij sommigen pas veel later dan verwacht nog hard binnen, en zaten zij de eerste periode in een soort ‘koker’ waarin werk even niet relevant was. Voor anderen was werk juist een welkome afleiding in een moeilijke periode.
Iedere medewerker is verschillend en vraagt om een maatwerkoplossing: waar de een al snel afleiding in werk zoekt, kan de ander zich lang niet concentreren. Een standaardregeling biedt houvast op papier, maar geen antwoord op de vraag wat deze specifieke medewerker, in deze specifieke situatie, nodig heeft.
Wat werkt dan wel?
Uit datzelfde onderzoek blijkt dat werkgevers in de netwerkbedrijven vooral met de volgende aanpak van betekenis kunnen zijn tijdens life events – inzichten die we inmiddels ook toepassen bij andere organisaties:
- Leidinggevenden voorzien van concrete handvatten en hulpmiddelen: wat kun je zeggen, wat kun je doen, hoe blijf je in contact.
- Terugkeer na verlof zien als een fase, niet als een moment. Iemand bouwt indien nodig stap voor stap op, in uren en taken.
- In gesprek blijven over een langere periode, omdat rouw zich in golven aandient en behoeften blijven veranderen.
- Informatie en ondersteuning op het juiste moment automatisch aanbieden, zodat medewerker én leidinggevende niet zelf hoeven uit te zoeken wat mogelijk is.
- Het ongemak aangaan: vragen stellen, aanwezig blijven, ook als dat lastig voelt.
De uitkomsten hiervan worden momenteel bij enkele netwerkbedrijven in de praktijk geïmplementeerd – en laten zien dat rouw, en life events in het algemeen, vragen om een organisatie die de ruimte en flexibiliteit heeft om mee te bewegen op de momenten die er echt toe doen. Dat is precies waar het verschil ontstaat tussen uitval en duurzame inzetbaarheid.
